TÜRKİYE'DE  YAZ  SAATİ  UYGULAMALARI

               

BAŞLANGIÇ   BİTİŞ
Gün Ay Sene Saat Gün Ay Sene Saat
01 05 1916 01 +1 01 10 1916 01
28 03 1920 02 +1 25 10 1920 02
03 04 1921 02 +1 03 10 1921 02
26 03 1922 02 +1 08 10 1922 02
28 04 1923 02 +1 16 09 1923 02
01 07 1940 01 +1 06 10 1940 01
01 12 1940 01 +1 21 09 1941 01
01 04 1942 01 +2 01 09 1945 01
02 06 1946 01 +1 01 10 1946 01
20 04 1947 01 +1 05 10 1947 02
18 04 1948 01 +1 03 10 1948 02
17 04 1949 01 +1 02 10 1949 02
16 04 1950 01 +1 01 10 1950 02
22 04 1951 01 +1 07 10 1951 02
15 07 1962 01 +1 30 10 1963 02
15 05 1964 01 +1 30 09 1964 02
03 06 1973 01 +1 04 11 1973 02
31 03 1974 01 +1 03 11 1974 02
23 03 1975 01 +1 02 11 1975 02
21 03 1976 01 +1 31 10 1976 02
03 04 1977 01 +1 16 10 1977 02
02 04 1978 01 +1 29 06 1978 02
29 06 1978 02 +1 31 07 1983 01
31 07 1983 01 +2 02 10 1983 01
02 10 1983 01 +1 01 11 1984 02
20 04 1985 02 +1 28 09 1985 02
30 03 1986 02 +1 28 09 1986 02
29 03 1987 02 +1 27 09 1987 02
27 03 1988 02 +1 25 09 1988 02
26 03 1989 02 +1 24 09 1989 02
25 03 1990 02 +1 30 09 1990 02
31 03 1991 02 +1 29 09 1991 02
29 03 1992 02 +1 27 09 1992 02
28 03 1993 02 +1 26 09 1993 02
20 03 1994 02 +1 25 09 1994 02
26 03 1995 02 +1 24 09 1995 02
31 03 1996 02 +1 27 10 1996 02
30 03 1997 02 +1 26 10 1997 02
29 03 1998 02 +1 25 10 1998 02
28 03 1999 02 +1 31 10 1999 02
26 03 2000 02 +1 29 10 2000 02
25 03 2001 02 +1 28 10 2001 02
31 03 2002 02 +1 27 10 2002 02
30 03 2003 02 +1 26 10 2003 02
28 03 2004 02 +1 31 10 2004 02
27 03 2005 02 +1 30 10 2005 02
26 03 2006 02 +1 29 10 2006 02
25 03 2007 03 +1 28 10 2007 03
30 03 2008 03 +1 26 10 2008 03

                   

NOTLAR

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Ay'ın evrelerine göre düzenlenmiş Hicri-Kameri takvim kullanıldı. Sultan 1. Mahmud Han zamanında (1740) maliyeye mahsusen, Güneş'e dayalı Hicri-Şemsi takvim ilaveten kullanılır oldu. Yılbaşını Mart ayına alan bu takvime Mali veya Rumi de denir.

İmparatorluk döneminde, Tanzimat'tan sonra Gregoryen takvimine geçiş denemeleri yapıldı. İmparatorluğun Avrupa bölgesinde 1908, Asya bölgesinde ise 1914 yılından itibaren bazı yerel uygulamalar başarılı oldu. Cumhuriyet döneminde, 26.12.1925 tarihli ve 697 sayılı kanun ile "Takvimde Tarih Mebdeinin Tebdili"ne karar verilerek, 01 Ocak 1926'dan itibaren halen kullandığımız Gregoryen takvimine ve 24 saatlik güne resmen geçilmiş oldu. 10.10.1946 tarihli Montreux anlaşmasına uyumlu olarak, 05.12.1946 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile yaz saati uygulamasının Avrupa ülkeleriyle aynı zamanda yapılmasına karar verildi. Bu sebeple, T.C. İçişleri Bakanlığı 1946'dan önceki uygulamaları ciddiye almama eğilimindedir. 29.06.1978 (s.2153) tarihli kanunla yaz saati kaldırılarak GMT+03h (45°E) zaman dilimine geçildi ise de 01.11.1984 tarihinde tekrar eskisine, yani GMT+02h (30°E) zaman dilimine dönüldü. 6.12.1984 (s.3097) tarihli kanunla bu zaman dilimi tekrar resmileşti ve yaz saatinin bir saati aşmaması kabul edildi.

Yaz saati uygulaması ilk kez 1908 yılında İngiltere'de görüldü. Ancak, Avrupa'da ilk olarak 1916 başında savaş nedeniyle benimsedi. Osmanlı İmparatorluğu'nda da bu uygulama diğer Avrupa ülkeleriyle birlikte 1916 yılında başlamıştır.

Avrupa Birliği'ne bağlı ülkelerde 1996-2099 yılları arasında geçerli olmak üzere, yaz saatinin (DST) başlangıç (A) ve bitiş (B) tarihleri aşağıdaki formülasyona göre hesaplanmaktadır:

 A = Pazar Mart ( 31 - { F[ 5 × y / 4 ] + 4 } mod 7 )  saat 01 UT

 B = Pazar Ekim ( 31 - { F[ 5 × y / 4 ] + 1 } mod 7 )  saat 01 UT

Açıklama:  F[..] : tam sayı.  y : yıl.  mod : modulus işlemi.

Ülkemizde de anlaşma gereğince 1996 yılından beri bu usulün uygulanması gerekiyor. Ancak, 2007 yılına kadar 01 UT (yerel 03:00) kuralına uyulmayıp yerel zaman olarak Mart ayında 01 => 02 ve Ekim ayında da 02 => 01 saatlerinde geçiş yapılmaktaydı. 2007 yılında bu yanlışın farkına vardılar ve bir saatlik değişim, kural uyarınca yerel 03:00'de uygulanır oldu. 

Yaz saati uygulamalarını gösteren uluslararası nitelikte iki atlas vardır: "The International Atlas (Thomas G. Shanks, ACS Publ., San Diego)" ve "World Time Differences (Edward W. Whitman, Whitman Publ., London)". Ancak, bu atlaslarda Türkiye ile ilgili bölümlerde ciddi hatalarla karşılaştım, kesinlikle güvenmeyin. Bir diğer kaynak da yıllık olarak yayınlanan "International Air Transport Association's Standard Schedules Information Manual (IATA SSIM)", burada 1990 yılından sonraki bütün veriler doğru, ancak geçmiş yıllar yok. Yine uluslararası nitelikte ve astrologlar için bir numaralı kaynak olan "Astrodienst Data Bank" arşivinde de atlaslardaki hataların benzerleri var. Sanırım, birbirlerinden kopyalıyorlar. Diğer yandan, bizim İçişleri Bakanlığı'nın arşivinden bilgi almak için aylarca yığınla evrak onaylatmak ve bir sürü ilgisiz soruyu yanıtlamak zorunda kalırsınız. Sonunda da arşivin karmakarışık olduğunu görürsünüz. İstanbul Kandilli Rasathanesi'nin de pek farkı yoktur.

Bu listeyi ulaşılabilen bütün kaynakları gözden geçirerek ve elimden geldiğince gerçeğe uygun olarak hazırlamaya çalıştım. Esasen, hiçbir resmi veya yarı resmi kurumda tam bir listeye rastlamadım. Üstelik, 1984 öncesi verilerini karşılaştırdığımda da tutarsızlıklar olduğunu gördüm.

Diğer yandan, özellikle 1970'ler öncesinde ve çoğunlukla kırsal kesimlerde, yaz saati uygulamasının gecikmeli olarak benimsendiğini gözlemledim. Bu hususa dikkat etmenizi öneririm. 

                 

                    

Türkiye'deki 1546 yerleşim merkezinin coğrafi koordinatlarını alfabetik liste halinde burada bulabilirsiniz.

Haluk Akçam 2008

Türkiye

Dünya

Ekonomi

Deprem

Sağlık

Güncel

Kişisel Danışmanlık

Ticari Danışmanlık

Özel Danışmanlık

Copyright © 2008 Haluk Akçam - Bu sitede yer alan her türlü yazı, resim, grafik, program ve bilginin telif hakkı MİSKET yazılım ve danışmanlık Ltd.Şti.ne aittir.